Temperatura w pomieszczeniu i jakość powietrza często nie są ważnym tematem w codziennej opiece, dopóki nie pojawią się problemy. Tymczasem klimat w pomieszczeniu ma wyraźny wpływ na samopoczucie osób starszych: zbyt niska temperatura powoduje choroby, zbyt wysoka – senność, a złe powietrze obciąża drogi oddechowe i układ krążenia. Ponadto w niemieckich gospodarstwach domowych panują własne wyobrażenia na temat tego, jak powinno wyglądać wnętrze, a te mogą różnić się od tego, co znasz z własnego domu. Niniejszy poradnik wyjaśnia, na czym należy się skupić.

Spis treści

Wraz z wiekiem zmienia się sposób, w jaki organizm radzi sobie z temperaturą. Masa mięśniowa maleje, krążenie krwi pogarsza się, a metabolizm zwalnia. Wszystko to oznacza, że osoby starsze wytwarzają mniej własnego ciepła, przez co są bardziej wrażliwe na zimno.

Jednocześnie wraz z wiekiem zmniejsza się wrażliwość na zimno. Brzmi to jak sprzeczność, ale jest to dobrze znane zjawisko: ciało marznie, ale mózg nie sygnalizuje tego już tak wyraźnie. Niektórzy seniorzy siedzą w chłodnym mieszkaniu, nie odczuwając tak naprawdę zimna, i dlatego nie sięgają z własnej inicjatywy po koc ani nie podkręcają ogrzewania.

Kolejnym czynnikiem jest zła jakość powietrza. Niedostateczna ilość świeżego powietrza prowadzi do wzrostu stężenia CO₂ w powietrzu w pomieszczeniu, co może powodować zmęczenie, problemy z koncentracją i bóle głowy. Problem ten dotyka w szczególności osoby starsze, które spędzają dużo czasu w pomieszczeniach.

Dla personelu opiekuńczego oznacza to, że temperatura i wentylacja nie są sprawami drugorzędnymi, lecz stanowią część codziennej opieki.

Odpowiednia temperatura: jakie zasady obowiązują w poszczególnych pomieszczeniach

Nie każde pomieszczenie wymaga tej samej temperatury. Ogólne wytyczne:

Pomieszczenie	Zalecana temperatura
Salon	od 20 do 22 stopni
Sypialnia	od 16 do 18 stopni
Łazienka	od 22 do 24 stopni
Kuchnia	od 22 do 24 stopni
Korytarz	od 15 do 18 stopni

Praktyczna wskazówka: przy przeprowadzce sprawdź, jak działa ogrzewanie i gdzie znajdują się termostaty. W Niemczech często spotyka się termostaty grzejnikowe z skalą numeryczną, gdzie liczba 3 odpowiada mniej więcej 20 stopniom. Wartość ta może się nieznacznie różnić w zależności od producenta, ale stanowi dobrą wskazówkę.

Wietrzenie to w Niemczech poważna sprawa. Wielu Niemców ma ściśle określone wyobrażenia na temat tego, jak i kiedy należy wietrzyć, i w gospodarstwach domowych, w których sprawowana jest opieka, nie jest inaczej.

Zasada intensywnego wietrzenia jest w Niemczech powszechnie stosowana i to nie bez powodu: szerokie otwarcie okien na pięć do dziesięciu minut zapewnia znacznie więcej świeżego powietrza niż okno uchylone przez cały dzień. Ponadto podczas intensywnego wietrzenia mieszkanie mniej się wychładza, ponieważ ściany zachowują ciepło.

Oto jak prawidłowo przeprowadzać intensywne wietrzenie:

• Otworzyć okna całkowicie, najlepiej jednocześnie otworzyć okna po przeciwnych stronach, aby uzyskać krótki przeciąg
• Wystarczy trzy do czterech razy dziennie przez pięć do dziesięciu minut
• Najpierw należy zakręcić lub zmniejszyć moc grzejników, a następnie ponownie je odkręcić
• Należy zadbać o to, aby osoba, nad którą sprawujemy opiekę, nie siedziała w przeciągu ani nie opuszczała na chwilę pomieszczenia

Okna uchylone przez wiele godzin są mniej skuteczne i powodują wychłodzenie ścian, co w dłuższej perspektywie sprzyja rozwojowi pleśni. Jest to szczególnie istotne jesienią i zimą, kiedy różnica między temperaturą wewnątrz a na zewnątrz jest znaczna.

W Niemczech pleśń stanowi częsty problem w słabo wentylowanych lub niedogrzewanych pomieszczeniach, zarówno w mieszkaniach, jak i w domach. Dla osób starszych z osłabionym układem odpornościowym lub cierpiących na choroby układu oddechowego pleśń może stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia.

Jak powstaje pleśń: Zbyt rzadkie wietrzenie powoduje, że wilgoć zawarta w powietrzu osadza się na zimnych ścianach. Szczególnie narażone są narożniki za meblami, parapety i ściany zewnętrzne. Zbyt niskie temperatury w rzadko używanych pomieszczeniach, na przykład w pokoju gościnnym lub sypialni, zwiększają to ryzyko.

Jak rozpoznać pleśń: ciemne plamy na ścianach, zapach stęchlizny, przebarwienia w fugach lub za meblami. Czasami wyczuwa się ją, zanim ją zobaczy.

Co możesz zrobić:

• Należy równomiernie ogrzewać wszystkie pomieszczenia, nawet te rzadko używane. Zimne pomieszczenia przyciągają wilgoć
• Meble należy ustawić w pewnej odległości od ściany zewnętrznej, aby umożliwić cyrkulację powietrza
• Po prysznicu lub kąpieli należy dobrze przewietrzyć pomieszczenie i trzymać drzwi do łazienki zamknięte, aby wilgotne powietrze nie przedostawało się do innych pomieszczeń
• Jeśli zauważysz pleśń: poinformuj o tym rodzinę. Usunięcie pleśni należy do obowiązków wynajmującego, zarządcy nieruchomości lub właściciela, a nie opiekuna

Ogrzewanie i wietrzenie to czynności, które w codziennym życiu zazwyczaj odbywają się w tle, bez większego zastanawiania się nad nimi. Poniższe wskazówki pomogą pamiętać o najważniejszych sprawach.

Więcej informacji na temat codziennego życia w Niemczech oraz tego, co powinni o tym wiedzieć pracownicy opieki, znajdziesz w poradniku w sekcji „Warunki życia i pracy”.

Ogrzewanie i wietrzenie wydają się czymś oczywistym. Jednak w codziennej opiece nad seniorami nie zawsze tak jest. Osoby starsze szybciej marzną, ale nie zawsze to zauważają, a potrzebują świeżego powietrza tak samo jak ciepła. Kto dba o obie te rzeczy, zapewnia im dobre samopoczucie, którego nie da się od razu opisać słowami, ale które odczuwa się każdego dnia.

Jaka powinna być temperatura w mieszkaniu osób starszych?

W salonie zalecana temperatura wynosi od 20 do 22 stopni, w sypialni od 16 do 18 stopni, a w łazience raczej od 22 do 24 stopni. W przypadku osób starszych obowiązuje zasada: lepiej nieco cieplej, ponieważ wraz z wiekiem organizm wytwarza mniej własnego ciepła.

Czym jest intensywne wietrzenie i dlaczego jest lepsze od wietrzenia z uchylonymi oknami?

Podczas intensywnego wietrzenia okna otwiera się całkowicie na pięć do dziesięciu minut. Zapewnia to znacznie więcej świeżego powietrza niż okno uchylone przez cały dzień i w mniejszym stopniu wychładza ściany. Wystarczy to robić trzy do czterech razy dziennie.

Jak rozpoznać, że osoba, którą się opiekuje, marznie?

Osoby starsze nie zawsze mówią, że jest im zimno. Objawami mogą być: blade lub niebieskawe dłonie i usta, drżenie, wycofanie się, niezwykłe zmęczenie lub chłodna powierzchnia ciała przy dotknięciu.

Co pleśń ma wspólnego z ogrzewaniem i wietrzeniem?

Pleśń powstaje, gdy wilgotne powietrze styka się z zimnymi ścianami. Sprzyja temu zbyt rzadkie wietrzenie oraz zbyt niskie temperatury w poszczególnych pomieszczeniach. Regularne intensywne wietrzenie oraz równomierne ogrzewanie wszystkich pomieszczeń pomagają zapobiegać powstawaniu pleśni.

Co mam zrobić, jeśli rodzina ciągle zmniejsza ogrzewanie?

Porozmawiaj o tym spokojnie i wyjaśnij, dlaczego określona temperatura jest ważna dla osoby, którą się opiekujesz. Jeśli pojawią się konflikty, warto poruszyć tę kwestię podczas następnej rozmowy z placówką opiekuńczą lub agencją pośrednictwa w opiece.

Źródła i dalsze informacje:

• verbraucherzentrale.de – Centrum Konsumenckie: Ogrzewanie i wietrzenie – jak to robić prawidłowo
• bundesumweltministerium.de – Federalne Ministerstwo Środowiska: Prawidłowe wietrzenie i ogrzewanie
• bundesgesundheitsministerium.de – Federalne Ministerstwo Zdrowia: Opieka domowa